Ìtàn àwọn àpò ike láti ìbí títí dé ìfòfindè
Ní àwọn ọdún 1970, àwọn àpò ìtajà ṣíṣu jẹ́ ohun tuntun tó ṣọ̀wọ́n, nísinsìnyí wọ́n ti di ọjà gbogbo àgbáyé pẹ̀lú ìṣẹ̀dá ọdọọdún tó tó trillion kan. Àwọn àmì wọn wà káàkiri àgbáyé, títí kan apá tó jìn jùlọ ní etíkun, òkè gíga jùlọ ní Òkè Everest àti àwọn ìbòrí yìnyín polar. Pásítíkì nílò ọgọ́rọ̀ọ̀rún ọdún láti bàjẹ́. Wọ́n ní àwọn afikún tí ó lè fa àwọn irin líle, àwọn oògùn apàrokò, àwọn oògùn apanilára àti àwọn nǹkan mìíràn tí ó léwu. Àwọn àpò ṣíṣu jẹ́ ìpèníjà líle koko sí àyíká.
Báwo ni a ṣe ń ṣe àwọn àpò ike tí a lè sọ nù? Báwo ni a ṣe fòfin dè é?Báwo ni èyí ṣe ṣẹlẹ̀?
Ní ọdún 1933, ilé iṣẹ́ kẹ́míkà kan ní Northwich, England ṣe àgbékalẹ̀ polyethylene tí a sábà máa ń lò jùlọ láìmọ̀ọ́mọ̀. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé a ṣe polyethylene ní ìwọ̀n kékeré tẹ́lẹ̀, èyí ni ìgbà àkọ́kọ́ tí a ṣe àgbékalẹ̀ ohun èlò ìṣiṣẹ́ tí ó wúlò fún iṣẹ́-ọnà, àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì sì lò ó ní ìkọ̀kọ̀ nígbà Ogun Àgbáyé Kejì.
1965- Ilé-iṣẹ́ ilẹ̀ Sweden Celloplast ló fún ní àṣẹ láti gba àpò ìtajà polyethylene tí a ṣepọ. Àpò ike yìí tí onímọ̀-ẹ̀rọ Sten Gustaf Thulin ṣe àgbékalẹ̀ rẹ̀ kò pẹ́ tí ó fi rọ́pò àpò aṣọ àti ìwé ní Yúróòpù.
1979 - Wọ́n ti ń ṣàkóso 80% ti ọjà àpò ní Yúróòpù tẹ́lẹ̀, àwọn àpò àpò sì ń lọ sí òkè òkun, wọ́n sì ń gbé wọn dé Amẹ́ríkà. Àwọn ilé iṣẹ́ àpò àpò sì bẹ̀rẹ̀ sí í ta ọjà wọn ní ìtara gẹ́gẹ́ bí èyí tó dára ju àwọn àpò ìwé àti àpò tí a lè tún lò lọ.
1982-Safeway àti Kroger, méjì lára àwọn ilé ìtajà ńláńlá ní Amẹ́ríkà, yí padà sí àwọn àpò ike. Àwọn ilé ìtajà púpọ̀ sí i tẹ̀lé e, nígbà tí ọdún mẹ́wàá bá parí, àwọn àpò ike yóò ti fẹ́rẹ̀ẹ́ rọ́pò ìwé káàkiri àgbáyé.
1997-Ọdún 1997-Awakọ̀ ojú omi àti olùwádìí Charles Moore ṣàwárí Great Pacific Drabage Patch, èyí tí ó tóbi jùlọ nínú ọ̀pọ̀lọpọ̀ gyres ní àwọn òkun àgbáyé níbi tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìdọ̀tí ṣíṣu ti kó jọ, tí ó sì ń halẹ̀ mọ́ àwọn ẹ̀dá inú omi. Àwọn àpò ṣíṣu lókìkí fún pípa àwọn ìjapá omi, tí wọ́n ń ronú pé wọ́n jẹ́ jellyfish tí wọ́n sì ń jẹ wọ́n.
2002-Bangladesh ni orílẹ̀-èdè àkọ́kọ́ ní àgbáyé láti fi òfin de àwọn àpò ike tín-ín-rín, lẹ́yìn tí wọ́n rí i pé wọ́n kó ipa pàtàkì nínú dídí àwọn ètò ìṣàn omi nígbà ìkún omi tó burú jáì. Àwọn orílẹ̀-èdè mìíràn bẹ̀rẹ̀ sí í tẹ̀lé e. 2011-Agbáyé ń jẹ àpò ike mílíọ̀nù kan ní ìṣẹ́jú kọ̀ọ̀kan.
2017- Kenya ṣe “ìfòfin ṣiṣu” tó le jùlọ. Nítorí náà, ó lé ní ogún orílẹ̀-èdè kárí ayé tí wọ́n ti ṣe “àwọn àṣẹ ìdíwọ́ ṣiṣu” tàbí “àwọn àṣẹ ìdíwọ́ ṣiṣu” láti ṣàkóso lílo àwọn àpò ṣiṣu.
2018 - Wọ́n yan "Ìpinnu Kíákíá Ogun Pílásítíkì" gẹ́gẹ́ bí àkòrí ọjọ́ Àyíká Àgbáyé, ní ọdún yìí Íńdíà ló gbàlejò rẹ̀. Àwọn ilé iṣẹ́ àti ìjọba kárí ayé ti fi ìtìlẹ́yìn wọn hàn, wọ́n sì ti fi ìpinnu àti ìdúróṣinṣin wọn hàn láti yanjú ìṣòro ìbàjẹ́ pílásítíkì tí a lè lò lẹ́ẹ̀kan.
2020- “Ìdíwọ́ fún àwọn ohun èlò ìpalára” kárí ayé wà lórí àgbékalẹ̀ náà.
Nífẹ́ ẹ̀mí àti ààbò àyíká. Ààbò àyíká ní ìbáṣepọ̀ tímọ́tímọ́ pẹ̀lú ìgbésí ayé wa, ó sì jẹ́ kí a jẹ́ ìpìlẹ̀ fún àwọn nǹkan mìíràn. A gbọ́dọ̀ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn nǹkan kékeré kí a sì bẹ̀rẹ̀ láti ẹ̀gbẹ́, kí a sì ṣe àṣà rere láti lo àwọn àpò ike díẹ̀ tàbí kí a má ṣe ju àwọn àpò ike nù lẹ́yìn lílò láti dáàbò bo ilé wa!
Àkókò ìfìwéránṣẹ́: Oṣù Keje-20-2022